transhumanizm - nocne gadanie, odcinek 3

Transhumanizm – Nocne Gadanie #3

Transhumanizm to przede wszystkim nurt, klasa, filozoficzna, która odciska swoje piętno w kulturze i polityce. To ruch mający doprowadzić do bezgranicznego rozwoju nauki wspierającego możliwości ludzkich umysłów i ciał. W centrum jest postczłowiek, który nadejdzie po transczłowieku, swoistym bycie pośrednim.

Być może transhumanizm nie doczekałby się takiego zainteresowania gdyby nie jego nośność w kulturze science fiction. Kultowy Ghost in the Shell to tylko jeden z filmów, nie wspominając o innych produkcjach filmowych, czy w końcu powieściach, opowiadaniach oraz komiksach i oczywiście grach komputerowych.

Do nakręcenia materiału o Transumaniźmie przymierzałem się od dawna, lecz przygotowania były na swój sposób zaskakujące dla mnie. Im więcej czytałem tym inaczej o transhumaniźmie myślałem.

Czym jest transhumanizm?

Pokrótce transhumanizm (>H lub H+) to ruch propagujący potrzebę wykorzystania nauki i techniki (naurochirurgii, biotechnologii oraz nanotechnologii) do udoskonalenia rodzaju ludzkiego, szczególnie rozszerzenie możliwości fizycznych i intelektualnych.

Historia tego ruchu sięga drugiej połowy XX, a znaczny rozwój przypada na przełom wieków. Przyczynił się do tego Max More. Jednak samo pojęcie zostało wprowadzone w 1957 roku przez biologa Juliana Huxleya, który zdefiniował go następująco: „człowiek pozostający człowiekiem, ale wykraczający poza siebie przez zrealizowanie nowych możliwości odnoszących się do jego natury”. Współcześnie jednak takie podejście nie jest w nurcie współczesnego transhumanizmu.

Czołowi reprezentanci transhumanizmu Max More, Natasha Vita-More, Anders Sandberg oraz Nick Bostrom wzajemnie się uzupełniają w podejściu i opisywaniu idei transhumanizmu. Teoretycznie transhumanizm ma wiele wspólnego z humanizmem (szacunek dla rozumu i nauki). Odrzucana jest nadprzyrodzona wiara w przyszłe życie. Dotychczasowe religie nie mają racji bytu w świecie postczłowieka. W centrum stawiany człowiek jako taki. Główny nacisk kładziony jest na bezgraniczny rozwój nauki i technologii (neurobiologii, biotechnologii, nanotechnologii w jednym konkretnym celu – przekroczenia ograniczeń współczesnego nam człowieka. Droga ta prowadzi poprzez także radykalne zmiany w środowisku naturalnym, przebudowanie struktur socjo-społecznych w wyniku wpływu nauk i postępu technologicznego.

W takim ujęciu technologicznym w zakresie procesów produkcyjnych postęp technologiczny ma przede wszystkim charakter jakościowy. Materiałoznawstwo stanowi obszar postępu, w którym możliwe jest wytworzenie czegoś naprawdę nowego. Rozwój nauk medycznych, a także biotechnologii jest możliwy dzięki temu postępowi jakościowemu.

Za naturalne uznaje się niczym nieograniczony rozwój sztucznych inteligencji czy kolonizację układu słonecznego.

Prezentowana gałąź filozfii nie jest wolna od wątpliwości czy niedoskonałości w samych podstawowych założeniach. O tym wspominam w powyższym filmie. Za przykład niech posłuży założenie, iż że cywilizacje dążą w swym rozwoju do wytworzenia ładu i harmonii społecznej. Wobec historii ludzkiego rodzaju, czasów współczesnych nie można bez obaw rozważać takiego założenia. W jaki sposób można liczyć na gwarancję jej wdrożenia i zachowania w przyszłości? Być może transhumanizm jest zwykłą utopią.

Jednak dzięki postępowi naukowemu i technologicznemu stosujemy już bioniczne protezy, stymulatory serca i inne wyroby i urządzenia medyczne poprawiające stan zdrowotny człowieka. Protezy przywracają choć częściową sprawność weteranom. Egzoszkielety mogą pomóc nie tylko sparaliżowanym ale ich opracowanie ma za cel nadrzędnym poszerzenie możliwości ich użytkowników (armia).

 

Źródła
  1. Szymański K., Transhumanizm, Kultura i wartości, Nr 13/2015, str. 133-152
  2. Szymański K., Transhumanizm. Utopia czy ekstropia, IDEA – Studia nad strukturą i rozwojem pojęć filozoficznych XXVII, 2015
  3. Notatki własne w przestrzeniach twardego dysku.